An ninh mạng, các quy định và chính sách cắt giảm chi phí đã ảnh hưởng tới ngành vận tải biển toàn cầu như thế nào

Theo báo cáo thường niên Safety & Shipping Review 2017 của tổ chức Allianz Global Corporate & Specialty SE’s (AGCS), tổn thất của các tàu hàng lớn đã giảm 50% trong vòng một thập kỷ vừa qua, chủ yếu đến từ việc các chủ tàu đã ý thức phát triển một môi trường an toàn hơn.

Năm 2016, đã có tổng cộng 85 vụ đắm tàu được ghi nhận, giảm 16% so với năm trước (101 vụ). Số lượng tàu gặp tai nạn đã giảm nhẹ 4% với 2611 trường hợp được ghi nhận.

Tổn thất chìm tàu phân bổ theo khu vực địa lý

Hơn ¼ số vụ đắm tàu năm 2016 xảy ra ở khu vực biển phía Nam Trung Quốc, Đông Dương, Indonesia và Philippines. Khu vực này vẫn là điểm nóng trong vòng một thập kỷ vừa qua. Số lượng các vụ tàu đắm ở đây có khuynh hướng không gia tăng, song vẫn gấp đôi so với khu vực xếp thứ 2 là Đông Địa Trung Hải và Biển Đen. Tàu đắm cũng được ghi nhận ở vùng biển Nhật Bản, Hàn Quốc và phía Bắc Trung Quốc; tại khu vực bờ Đông Châu Phi, Nam Đại Tây Dương và bờ Đông của vùng Nam Mỹ, khu vực biển bắc Canada và Alaska.

Tàu chở hàng chiếm hơn ⅓ số vụ đắm tàu với 30 vụ, tiếp theo đó là 8 vụ đắm tàu chở khách. Những nguyên nhân chính là do thời tiết xấu, tàu không được bảo trì, sự buông lỏng quản lý tàu và chở vượt quá tải trọng cho phép.

Công nghệ đã góp phần cải thiện mức độ an toàn

Công nghệ cải thiện mức độ an toàn đã bắt đầu có nhiều ảnh hưởng tới các còn tàu - từ hệ thống định vị điện tử cho tới hệ thống điều phối từ đất liền… Công nghệ có tiềm năng lớn trong việc giảm thiệu tác động của những lỗi do máy móc cũng như con người gây nên. Theo phân tích của AGCS, những lỗi do con người đã gây ra tới 75% trong số gần 15.000 yêu cầu bồi thường bảo hiểm hàng hải trong vòng 5 năm gần đây, tương đương với con số 1,6 tỷ USD.

Công nghệ còn góp phần hỗ trợ các vấn đề sức khoẻ của thuỷ thủ đoàn. AGCS hiện đã cũng cấp một dịch vụ tư vấn y tế 24/7 thông qua một ứng dụng và những thiết bị có sẵn trên tàu. Dịch vụ y tế thông minh này có thể giúp các con tàu đưa ra những quyết định chính xác hơn về tình trạng sức khoẻ của một thuyền viên, hạn chế một việc vô cùng tốn kém là phải thay đổi lộ trình.

Nguy cơ tấn công mạng gia tăng

Nguy cơ tấn công mạng tiếp tục là một trong những vấn đề nổi cộm. Hầu hết các vụ tấn công cho đến thời điểm hiện tại đều nhằm vào việc phá hỏng hàng rào an ninh của doanh nghiệp thay vì chiếm quyền kiểm soát của một con tàu. Vì cho tới hiện tại chưa có vụ tấn công mạng nào gây ra tai nạn cho tàu nên vấn đề này vẫn thường bị coi nhẹ. Tuy nhiên theo các chuyên gia, vấn đề bảo vệ an ninh không nên bị phớt lờ: nếu các hacker có khả năng chiếm quyền kiểm soát một con tàu lớn trên tuyến đường hàng hải trọng yếu, thì những tổn thất kinh tế khổng lồ sẽ là khó tránh khỏi.

Tự động hoá

Công nghệ tàu tự lái đang phát triển hết sức nhanh chóng, bao gồm các công nghệ cho phép tàu thuyền được điều khiển từ xa và được vận hành hoàn toàn tự động. Những tiến bộ công nghệ vượt bậc được kỳ vọng sẽ cho phép những con tàu tự kiểm soát tình trạng của bản thân nó và đánh giá môi trường xung quanh.

Công nghệ tự động hoá được cho là có khả năng tạo ra một cuộc cách mạng hàng hải với đột phá lớn chưa từng thấy kể từ khi cuộc cách mạng container diễn ra 50 năm về trước. Dù còn nhiều trở ngại và các vấn đề chính sách, tự động hoá vận tải biển là một xu hướng tất yếu.

Mối đe doạ từ cướp biển gia tăng

Theo Cục Hàng hải Quốc tế (IMB) tình trạng cướp biển tiếp tục có xu hướng giảm trong năm 2016. Cục này đã nghi nhận 191 vụ cướp biển xảy ra trong năm 2016, giảm 22% so với năm 2015 (246 vụ) và đạt mức thấp kỷ lục kể từ năm 1998. Xu hướng giảm này phản ánh những bước tiến đáng kể trong việc ngăn chặn mối nguy từ cướp biển Somali, bao gồm việc ra mắt các tàu thuyền được vũ trang và sự hiện diện của lực lượng hải quân quốc tế. Năm 2016 chỉ có 2 vụ do cướp biển Somali thực hiện được ghi nhận, so với 160 vụ năm 2011.

Tuy nhiên những mối nguy từ cướp biển Somali không hẳn là hoàn toàn biến mất. Tháng 3/2017, cướp biển đã bắt giữ tàu chở dầu Aris 13 ngoài khơi Somalia và đòi tiền chuộc, đây là vụ cướp tàu thương mại lớn nhất kể từ năm 2012. Vào tháng 1/2017, cướp biển có vũ trang đã tấn công tàu MT NAVIG8 PROVIDENCE trên vịnh Oman. Năm 2016 cũng là năm gia tăng tình trạng bắt cóc, với 15 vụ và 62 người bị bắt cóc.

Áp lực kinh tế có thể dẫn tới các biện pháp giảm chi phí mang rủi ro

Việc Hanjin Shipping, một trong những hãng vận tải lớn nhất thế giới sụp đổ năm vừa qua đã hé lộ tình trạng yếu kém của một số bộ phận của ngành vận tải biển. Số vụ phá sản gia tăng, tình trạng nợ cùng với doanh thu sụt giảm đã buộc các chủ tàu phải tìm kiếm nhưng phương thức cắt giảm chi phí, bao gồm chi phí cho hoạt động đào tạo nhân tự - việc có thể gây ra những tổn thất gây ra bởi con người.
Theo AGCS, việc lơ là khâu bảo dưỡng tàu là một trong những lý do hàng đầu gây ra tổn thất trong ngành vận tải biển. Việc thiết lập một cơ chế kiểm tra nghiêm ngặt và thường xuyên là điều thực sự bức thiết.

Theo Inbound Logistics